Frumuvakar

Frumuvakar eru prótein í líkama okkar sem eru nauðsynleg til að viðhalda almennum vexti og endurnýjun. Til eru frumuvakar af ólíkum gerðum en allir eru þeir próteinsameindir sem geta ýmist örvað eða hindrað lífefnafræðileg ferli. Frumuvakar gegna m.a. lykilhlutverki þegar sár gróa og hafa þess vegna verið mikið rannsakaðir af sérfræðingum í læknis- og lyfjafræði. Frumuvakar sem notaðir eru í snyrtivörum eru allir tengdir líffræði húðarinnar. Hvaða frumuvakar eru til staðar í húðinni og hversu mikið af þeim skiptir miklu máli fyrir útlit og endurnýjun húðarinnar.

Meðan líkaminn er ungur og frískur framleiðir hann nóg af frumuvökum til að viðhalda fersku útliti húðarinnar. Húðin hefur mikinn teygjanleika vegna próteinsins elastíns, og er stinn á meðan nóg er af próteininu kollageni. Þegar við eldumst minnkar teygjanleikinn og húðin verður þynnri og eftirgefanlegri. Þegar kollagenið minnkar í húðinni og elastínútfellingar verða til, myndast einnig hrukkur og línur í húðinni.

Með því að bera á sig vörur sem innihalda frumuvaka er hægt að leiðrétta og/eða hægja á líffræðilegum ferlum öldrunar og auka aftur framleiðslu á elastíni og kollageni. Frumuvakar hafa þess vegna verið nefndir næsta byltingin í snyrtivörum.

Það voru vísindamennirnir Stanley Cohen og Rita Levi-Montalcini sem fyrst uppgötvuðu vaxtarþáttinn EGF (Epidermal Growth Factor) en þau fengu Nóbelsverðlaunin 1986 fyrir uppgötvun sína. Rannsóknarvinna þeirra er grunnurinn að notkun EGF í snyrtivörum sem snúast um það að hvetja húðfrumurnar sjálfar til að nýta eigin ferla til endurnýjunar. Þó erfitt sé að mæla þau áhrif sem snyrtivörur hafa á húðina hafa nokkrar vísindalegar rannsóknir sýnt fram á virkni frumuvaka í snyrtivörum. Helstu niðurstöður rannsóknanna eru að frumurnar fara að líkjast yngri frumum, sem gefur húðinni unglegra útlit, kollagenframleiðsla eykst, einnig framleiðsla á hýalúnsýru (rakagjafi) og elastíni og húðin þykkist eftir nokkra vikna meðhöndlum með frumuvökum.